http://svhttdl.binhphuoc.gov.vn

Ứng phó với thông tin sai lệch trong thông tin đối ngoại

Trong thời đại thông tin bùng nổ, thông tin sai lệch (misinformation) và tin giả (disinformation) đã trở thành một thách thức lớn đối với thông tin đối ngoại, đe dọa uy tín quốc gia và gây hiểu lầm với công chúng quốc tế. Đối với Việt Nam, một quốc gia đang hội nhập sâu rộng vào cộng đồng toàn cầu, thông tin sai lệch về chính sách kinh tế, tình hình xã hội, hay văn hóa có thể làm tổn hại đến hình ảnh đất nước, ảnh hưởng đến các lĩnh vực như du lịch, đầu tư, và quan hệ ngoại giao. Để ứng phó hiệu quả, Việt Nam cần xây dựng các chiến lược đồng bộ, tận dụng công nghệ số, đào tạo nhân sự chuyên sâu, và hợp tác quốc tế để bảo vệ uy tín và củng cố lòng tin. Bài viết này sẽ phân tích các khía cạnh của việc ứng phó với thông tin sai lệch trong thông tin đối ngoại, đề xuất giải pháp và định hướng để Việt Nam vượt qua thách thức này trong bối cảnh mới.

Thông tin sai lệch thường lan truyền nhanh chóng trên các nền tảng mạng xã hội như X, Facebook, hay TikTok, gây ra những hậu quả nghiêm trọng nếu không được xử lý kịp thời. Đối với Việt Nam, các tin giả về an toàn du lịch, chính sách kinh tế, hay tình hình nhân quyền có thể làm giảm niềm tin của du khách và nhà đầu tư quốc tế. Một chiến lược ứng phó hiệu quả bắt đầu bằng việc giám sát chặt chẽ các kênh truyền thông quốc tế và mạng xã hội. Công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ phân tích dữ liệu lớn (Big Data) đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các thông tin tiêu cực. Ví dụ, trong đại dịch COVID-19, khi có tin đồn sai lệch về an toàn du lịch tại Việt Nam, các cơ quan đối ngoại đã sử dụng công cụ giám sát trực tuyến để phát hiện và nhanh chóng đăng tải thông tin chính thức trên X, nhấn mạnh các biện pháp kiểm soát dịch hiệu quả. Hệ thống giám sát này giúp nhận diện các từ khóa, hashtag, hoặc bài đăng có nguy cơ gây hiểu lầm, từ đó đưa ra phản hồi trước khi thông tin lan rộng.

 


Khi thông tin sai lệch xuất hiện, phản hồi nhanh chóng và minh bạch là yếu tố then chốt để kiểm soát tình hình. Việt Nam đã đạt được một số thành công trong việc này, như trường hợp đính chính thông tin sai lệch về an toàn thực phẩm trong ngành du lịch. Các cơ quan đối ngoại đã sử dụng X để đăng tải thông điệp chính thức, kèm theo dữ liệu và hình ảnh minh họa về các tiêu chuẩn an toàn, giúp lấy lại niềm tin của công chúng quốc tế. Việc sử dụng các nền tảng mạng xã hội cho phép truyền tải thông điệp trực tiếp, không qua trung gian, đảm bảo thông tin đến được khán giả một cách nhanh chóng và chính xác. Ngoài ra, hợp tác với các hãng truyền thông uy tín như Reuters, BBC, hay CNN là cách để lan tỏa thông điệp chính thức đến các đối tượng công chúng rộng hơn. Ví dụ, khi có thông tin không chính xác về các chính sách kinh tế của Việt Nam, việc cung cấp bài viết chi tiết cho các kênh truyền thông quốc tế đã giúp làm rõ thực tế, củng cố hình ảnh một đất nước minh bạch và đáng tin cậy.
Để ứng phó hiệu quả với thông tin sai lệch, Việt Nam cần một đội ngũ chuyên gia được đào tạo bài bản, thành thạo về công nghệ số, ngoại ngữ, và kỹ năng truyền thông quốc tế. Các chuyên gia này không chỉ cần khả năng phân tích dữ liệu mà còn phải hiểu rõ bối cảnh văn hóa, chính trị của các quốc gia khác để đưa ra phản hồi phù hợp. Ví dụ, khi đối mặt với tin giả về văn hóa Việt Nam trên các diễn đàn quốc tế, đội ngũ chuyên gia cần sử dụng ngôn ngữ và cách tiếp cận phù hợp với thị hiếu của khán giả địa phương. Các chương trình đào tạo chuyên sâu, bao gồm kỹ năng sử dụng công cụ AI, quản lý khủng hoảng, và giao tiếp đa văn hóa, là cần thiết để nâng cao năng lực. Việt Nam có thể học hỏi từ các quốc gia như Hàn Quốc, nơi các khóa đào tạo về truyền thông quốc tế đã giúp đội ngũ chuyên gia xử lý hiệu quả các cuộc khủng hoảng thông tin. Ngoài ra, việc hợp tác với các trường đại học và tổ chức quốc tế để trao đổi kinh nghiệm cũng sẽ nâng cao chất lượng đội ngũ nhân sự.
Một cách hiệu quả để làm lu mờ thông tin sai lệch là triển khai các chiến dịch truyền thông tích cực, tập trung vào những câu chuyện thành công và giá trị của Việt Nam. Chẳng hạn, khi có thông tin tiêu cực về ngành công nghệ, Việt Nam có thể đẩy mạnh quảng bá về sự phát triển của các khu công nghệ cao tại TP.HCM hay Đà Nẵng, với các bài đăng trên X và video trên YouTube về những startup thành công. Các chiến dịch như “Hello Vietnam” đã giới thiệu hình ảnh một đất nước năng động, sáng tạo, giúp chuyển hướng sự chú ý khỏi các thông tin tiêu cực. Cộng đồng người Việt ở nước ngoài cũng đóng vai trò quan trọng trong việc lan tỏa những câu chuyện thực tế, như câu chuyện về các doanh nhân Việt thành công tại Mỹ hay các hoạt động bảo tồn văn hóa tại Úc. Những câu chuyện này không chỉ phản bác tin giả mà còn xây dựng hình ảnh tích cực, góp phần củng cố lòng tin của công chúng quốc tế.
Hợp tác với các tổ chức truyền thông quốc tế và cộng đồng người Việt ở nước ngoài là yếu tố quan trọng trong việc ứng phó với thông tin sai lệch. Các hãng truyền thông lớn như BBC hay Reuters có thể giúp lan tỏa thông tin chính xác đến khán giả toàn cầu, trong khi cộng đồng người Việt ở các nước như Canada, Đức đóng vai trò như những “đại sứ” tự nhiên. Ví dụ, khi có thông tin sai lệch về văn hóa Việt Nam, cộng đồng người Việt tại Pháp đã tổ chức các sự kiện giới thiệu ẩm thực và nghệ thuật truyền thống, giúp làm rõ bản chất văn hóa Việt. Các đại sứ quán Việt Nam cũng cần phối hợp với cộng đồng này để chia sẻ thông tin trên X, tạo ra một mạng lưới truyền thông mạnh mẽ. Việc sử dụng các nền tảng trực tuyến để tổ chức hội thảo hoặc đối thoại với công chúng quốc tế cũng là cách để giải đáp thắc mắc và phản bác tin giả một cách trực tiếp.
Mặc dù có nhiều cơ hội, việc ứng phó với thông tin sai lệch đối mặt với thách thức lớn, như tốc độ lan truyền nhanh của tin giả và sự thiếu đồng bộ trong phản ứng của các cơ quan. Việt Nam cần xây dựng một trung tâm điều phối khủng hoảng truyền thông cấp quốc gia, đảm bảo sự thống nhất và nhanh chóng trong phản hồi. Công nghệ phân tích dữ liệu và AI cần được ứng dụng rộng rãi hơn để dự báo và ngăn chặn tin giả từ sớm. Ngoài ra, việc đầu tư vào hạ tầng số, như các nền tảng truyền thông đa ngôn ngữ, và đào tạo nhân sự là yếu tố then chốt. Phối hợp giữa các bộ, ngành, doanh nghiệp, và cộng đồng người Việt ở nước ngoài sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp, giúp Việt Nam ứng phó hiệu quả với thông tin sai lệch và bảo vệ uy tín quốc gia.

Thông tin sai lệch là một thách thức không thể tránh khỏi trong thông tin đối ngoại, nhưng với chiến lược đồng bộ và sáng tạo, Việt Nam có thể biến thách thức thành cơ hội để củng cố hình ảnh quốc gia. Việc giám sát chặt chẽ, phản hồi nhanh chóng, đào tạo chuyên gia, triển khai chiến dịch tích cực, và hợp tác quốc tế là những yếu tố cốt lõi để ứng phó hiệu quả. Công nghệ số, cùng với sự tham gia của cộng đồng người Việt ở nước ngoài, sẽ là chìa khóa để Việt Nam bảo vệ uy tín, xây dựng lòng tin, và khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Với sự đầu tư đúng mức và phối hợp chặt chẽ, Việt Nam sẽ tiếp tục lan tỏa hình ảnh một đất nước minh bạch, năng động, và đáng tin cậy.

Tác giả: Hồng Lợi