http://svhttdl.binhphuoc.gov.vn

Quản lý khủng hoảng truyền thông trong thông tin đối ngoại

Trong thời đại thông tin số hóa, khi tin tức lan truyền với tốc độ chóng mặt qua mạng xã hội, quản lý khủng hoảng truyền thông đã trở thành một nhiệm vụ trọng tâm của thông tin đối ngoại. Đối với Việt Nam, một quốc gia đang hội nhập sâu rộng vào cộng đồng quốc tế, các cuộc khủng hoảng truyền thông có thể xuất phát từ tin giả, hiểu lầm về chính sách, hoặc các sự kiện bất ngờ như thiên tai, dịch bệnh. Những sự cố này, nếu không được xử lý kịp thời, có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín quốc gia, ảnh hưởng đến các lĩnh vực như du lịch, đầu tư, và quan hệ ngoại giao. Một chiến lược quản lý khủng hoảng hiệu quả đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, phối hợp đồng bộ, và ứng dụng công nghệ hiện đại. Bài viết này sẽ phân tích vai trò của quản lý khủng hoảng truyền thông trong thông tin đối ngoại, đồng thời đề xuất các giải pháp để Việt Nam bảo vệ hình ảnh quốc gia và củng cố lòng tin của công chúng quốc tế.

Một chiến lược quản lý khủng hoảng truyền thông hiệu quả bắt đầu bằng sự chuẩn bị kỹ lưỡng, với các kịch bản ứng phó được xây dựng sẵn cho các tình huống tiềm ẩn. Việt Nam đã chứng minh năng lực này trong đại dịch COVID-19, khi các cơ quan đối ngoại nhanh chóng cung cấp thông tin minh bạch và kịp thời về các biện pháp kiểm soát dịch, nhận được sự đánh giá cao từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và cộng đồng quốc tế. Các nền tảng mạng xã hội như X đã trở thành công cụ quan trọng để phản hồi nhanh chóng, đính chính thông tin sai lệch và lan tỏa thông điệp chính thức. Ví dụ, khi có tin đồn sai lệch về an toàn du lịch trong giai đoạn dịch bệnh, Bộ Ngoại giao và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã sử dụng X để đăng tải các bài viết và video nhấn mạnh các biện pháp bảo đảm an toàn, giúp lấy lại niềm tin của du khách quốc tế. Việc chuẩn bị các kịch bản ứng phó, như xử lý tin giả về chính sách kinh tế hay thiên tai, cho phép Việt Nam hành động kịp thời, giảm thiểu tác động tiêu cực.


Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và hợp tác với các tổ chức truyền thông quốc tế là yếu tố then chốt để đảm bảo thông điệp nhất quán trong quản lý khủng hoảng. Khi xảy ra các sự cố như thông tin sai lệch về chính sách kinh tế, Việt Nam đã phối hợp giữa Bộ Ngoại giao, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, và các cơ quan truyền thông để cung cấp thông tin chính xác qua các kênh như X, VTV, và các hãng truyền thông quốc tế như Reuters, BBC. Ví dụ, khi có tin đồn về bất ổn kinh tế, Việt Nam đã chia sẻ các câu chuyện tích cực về cải cách kinh tế và tăng trưởng GDP trên các nền tảng quốc tế, giúp làm rõ thực tế và củng cố lòng tin của nhà đầu tư. Hợp tác với các kênh truyền thông uy tín không chỉ giúp lan tỏa thông điệp chính thức mà còn tăng cường tính minh bạch, giảm nguy cơ lan truyền tin đồn. Ngoài ra, sự phối hợp với các đại sứ quán và lãnh sự quán Việt Nam ở nước ngoài đảm bảo rằng thông tin được truyền tải đồng bộ, tránh các thông điệp mâu thuẫn gây hiểu lầm.
Công nghệ số đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm và ứng phó với các cuộc khủng hoảng truyền thông. Các công cụ giám sát trực tuyến, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn (Big Data), giúp Việt Nam nhận diện các thông tin tiêu cực trước khi chúng lan rộng. Ví dụ, trong trường hợp tin giả về an toàn thực phẩm ảnh hưởng đến ngành du lịch, các cơ quan đối ngoại đã sử dụng công cụ giám sát để phát hiện các bài đăng và hashtag tiêu cực trên X, từ đó phản hồi nhanh chóng với thông tin chính thức. Công nghệ AI cũng hỗ trợ dự báo xu hướng dư luận, cho phép Việt Nam điều chỉnh chiến lược truyền thông phù hợp. Chẳng hạn, khi phân tích dữ liệu từ mạng xã hội cho thấy công chúng châu Âu lo ngại về an toàn du lịch, Việt Nam đã tập trung quảng bá các biện pháp kiểm soát dịch bệnh và chính sách visa thuận lợi. Việc đầu tư vào các hệ thống giám sát hiện đại sẽ giúp Việt Nam chủ động hơn trong quản lý khủng hoảng, giảm thiểu rủi ro từ thông tin sai lệch.
Mặc dù đạt được nhiều thành công, quản lý khủng hoảng truyền thông trong thông tin đối ngoại của Việt Nam vẫn đối mặt với các thách thức lớn. Tốc độ lan truyền của tin giả trên mạng xã hội, đặc biệt là trên các nền tảng như X và TikTok, có thể vượt qua khả năng phản hồi của các cơ quan. Ngoài ra, sự thiếu hụt đội ngũ nhân sự chuyên môn cao, thành thạo ngoại ngữ và công nghệ số, là một rào cản trong việc xử lý các cuộc khủng hoảng phức tạp. Để khắc phục, Việt Nam cần đầu tư vào đào tạo đội ngũ chuyên gia quản lý khủng hoảng, với các khóa học về truyền thông quốc tế, sử dụng AI, và phân tích dư luận. Việc xây dựng một trung tâm điều phối khủng hoảng truyền thông cấp quốc gia sẽ đảm bảo sự thống nhất và nhanh chóng trong phản hồi. Đồng thời, cần đẩy mạnh hợp tác với các tổ chức quốc tế như UNESCO, WHO, và các hãng truyền thông lớn để tăng cường uy tín và lan tỏa thông điệp chính xác. Sau khủng hoảng, việc xây dựng hình ảnh tích cực, như câu chuyện về sự phục hồi của ngành du lịch sau đại dịch với các chiến dịch như “Vietnam: Go to Love”, là cách để Việt Nam lấy lại lòng tin và củng cố vị thế.


Quản lý khủng hoảng truyền thông là một nhiệm vụ không thể thiếu trong thông tin đối ngoại, đặc biệt trong thời đại thông tin số hóa. Bằng cách chuẩn bị kịch bản ứng phó, phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan, ứng dụng công nghệ giám sát, và huy động cộng đồng người Việt ở nước ngoài, Việt Nam đã đạt được nhiều thành công trong việc bảo vệ uy tín quốc gia. Tuy nhiên, để vượt qua các thách thức như tốc độ lan truyền tin giả và thiếu hụt nhân sự, Việt Nam cần đầu tư vào đào tạo, công nghệ, và xây dựng chiến lược dài hạn. Với sự phối hợp chặt chẽ và sáng tạo, quản lý khủng hoảng truyền thông sẽ tiếp tục là chìa khóa để Việt Nam ứng phó hiệu quả với các sự cố, củng cố lòng tin của công chúng quốc tế, và nâng cao vị thế trên trường toàn cầu.

Tác giả: Hồng Lợi